Rotterdam: kinderen met meervoudige handicap naar school te duur

Een experiment om kinderen met meervoudige beperking die nooit naar school mochten, in te laten stromen in speciaal onderwijs is in Rotterdam een groot succes gebleken. In twee jaar tijd zijn ruim vijftig kinderen op die manier voor het eerst naar school gegaan. Het gaat om kinderen die zoveel zorg nodig hebben dat ze eerder slechts werden toegelaten tot een orthopedagogisch kinderdagverblijf.

Het experiment wordt volgens het Samenwerkingsverband echter te kostbaar, om financiële redenen wil zij de instroom stoppen. Voor elk kind dat de overstap maakt van kinderdagcentrum naar school moet vanuit het budget van de scholen in de stad een budget worden betaald aan de speciale school van zo’n 21 duizend euro per schooljaar.

Vrijgesteld van de leerplicht

Rotterdam telt totaal ruim 300 kinderen die zijn vrijgesteld van leerplicht vanwege hun handicap. In heel Nederland zijn dat 5.736 kinderen. Het aantal is gegroeid sinds invoering van passend onderwijs. Iedereen naar school is het streven van de overheid. Toch gaan in Nederland meer dan 5.500 kinderen niet naar school omdat ze het stempel 'onleerbaar' hebben. Het aantal kinderen in Nederland dat dit stempel heeft, is de afgelopen jaren fors gestegen van 1.378 in 2003 naar zo'n 5.736 vorig jaar. Het gaat om kinderen met vrijstelling onder artikel 5a van de Leerplichtwet. Oorspronkelijk was dat artikel bedoeld voor kinderen met ernstige fysieke of mentale beperkingen, maar volgens deskundigen wordt het stempel de afgelopen jaren steeds sneller afgegeven.

Onacceptabel

In Rotterdam zaten twee jaar geleden zo'n 300 kinderen met het stempel ‘onleerbaar’ thuis. Toenmalig wethouder Hugo de Jonge, inmiddels minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport vond dat onacceptabel. Hij startte met een proefproject om die kinderen weer naar school te krijgen. Vooralsnog gaat het om basisschoolleerlingen. Inmiddels is dat gelukt voor ruim veertig kinderen, door voor elke leerling een individuele aanpak te maken. Daarin staat bijvoorbeeld dat het kind minder uren naar school gaat of bepaalde zorg nodig heeft. Volgens de huidige wethouder Sven de Langen zou het overgrote deel van de kinderen die nu nog thuis zitten, op deze manier naar school kunnen. Maar de financiële grens van de scholen en de gemeente is nu al bijna bereikt.

Budget voor invullen leerrecht

Om alle 300 kinderen te helpen, komt Rotterdam 1,5 miljoen euro te kort. Vooralsnog is er niemand die dat extra geld op tafel legt. Scholen zeggen dat er in het budget voor passend onderwijs voor die regio geen rekening is gehouden met de instroom van deze groep kinderen. En die instroom is duur voor het onderwijs; minstens 24.000 euro per kind per jaar, exclusief zorgkosten. "Dit plaatst ons in Rotterdam voor een moreel dilemma", zegt wethouder de Langen. "Welke kinderen laat je wel of niet toe? Het is niet te verkopen dat kinderen die er op tijd bij waren wel onderwijs krijgen door dit project, en anderen straks niet." Leerrecht staat in de wet, zegt de gemeente Rotterdam. En ook in het regeerakkoord is leerrecht nadrukkelijk opgenomen. Dat maakt het volgens de wethouder vreemd dat het invullen van dat leerrecht niet voor alle kinderen te financieren is. Hij vindt dat de landelijke overheid met een regeling moet komen waarin potjes voor zorg en onderwijs gecombineerd worden.

Wet en regelgeving

Een regeling in de wet bepaalt dat kinderen er minstens de helft van de schoolweek moeten zijn. Voor kinderen met ernstige beperkingen of stoornissen is dat soms niet haalbaar. Zij kunnen dan niet naar school, omdat scholen hen niet mogen inschrijven. In het Rotterdamse project doen ze dat toch, waarmee ze een risico lopen dat de onderwijsinspectie gaat handhaven. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zeggen in een gezamenlijke reactie dat ook zij vinden dat alle kinderen naar school moeten gaan, mits die kinderen daartoe in staat zijn. Geld zou daarbij geen obstakel mogen zijn.

Het is het streven van de overheid om het aantal thuiszitters naar nul te brengen, maar dat lukt vooralsnog niet.

Zie ook artikel van de NOS op 15 maart 2018: Alle uitvallers onderwijs weer naar school wordt te duur.