Schoolstrijd in Almere: geen geld voor ondersteuning in integratiegroepen meer

De andere kant van Passend Onderwijs

Sinds schooljaar 2014-2015 geldt de wet Passend Onderwijs. Die wet veronderstelt dat (ouders van) leerlingen met een handicap mogen kiezen voor een gewone school. De school bekijkt dan per leerling of het de juiste begeleiding kan bieden. De bedoeling van de wet is: alle kinderen op school (dus geen thuiszitters meer), en beteugeling van de groei van leerlingen in speciaal onderwijs. In Almere leidt de nieuwe wetgeving tot vreemde effecten. Integratiegroepen zijn gesloten; kinmderen werden verwezen naar speciaal onderwijs. Ouders moesten naar de geschillencommissie en de rechter om een passende plek te krijgen voor hun kinderen. De strijd duurde twee jaar.

In Almere zitten sinds jaar en dag kinderen met ernstige beperkingen in aparte integratiegroepen op de gewone basisschool. Zo ook op De Torteltuin, een basisschool in Almere, waar voornamelijk kinderen met het Syndroom van Down zijn aangenomen. De kinderen zitten het grootste deel van de tijd in speciale, kleine groepen, maar tijdens bepaalde vakken ook bij ‘gewone’ groepen. Omgekeerd net zo: ‘gewone’ kinderen komen voor een aantal lessen naar de speciale groepen. Natuurlijk ontmoeten de kinderen elkaar tijdens schoolfeesten en op het schoolplein.

Overplaatsing

Een maand nadat de wet Passend Onderwijs van kracht werd, kregen de ouders van een groep leerlingen met een verstandelijke beperking te horen dat hun kinderen, ‘als gevolg van de invoering van Passend Onderwijs’, zouden worden overgeplaatst naar speciale scholen. De schrik was groot. Ouders begrepen het besluit niet, zo min als de schooldirecteur zelf. Wat bleek: het besluit kwam van hogerhand. Met de invoering van de nieuwe wet was op stadsniveau besloten dat kinderen met een handicap voor tenminste zeventig procent moeten kunnen meedraaien in een gewone groep zonder al te veel ondersteuning. Wie de norm niet haalt, moet naar een speciale school.

Kwaliteit en integratie

Al snel was duidelijk dat vrijwel geen enkel kind uit de ‘speciale’ klas op De Torteltuin aan de norm zou voldoen. Alle kinderen stond overplaatsing te wachten naar de speciale school. Daar stemden de ouders niet mee in. Een lange tijd van onderhandeling met het Almeerse onderwijsbestuur volgde. Het bestuur beweerde dat de kwaliteit van het onderwijs in de speciale groepen niet goed zou zijn en er te weinig integratie was. Maar als je vindt dat kinderen vanuit speciale klassen te weinig integreren met ‘gewone’ klassen, is de oplossing om kinderen met een beperking naar speciale scholen te sturen het omgekeerde van wat je betoogt.

De echte reden: geld

Waar het eigenlijk om ging? Geld. In Almere wordt het beleid voor onderwijs aan leerlingen met een beperking bepaald door een aparte stichting, die het ‘rugzakjesgeld’ verdeelt onder de scholen. Waar gewone scholen elders in Nederland bijna € 12.000 krijgen voor ondersteuning aan leerlingen met het syndroom van Down, kreeg De Torteltuin slechts € 5000. Na veel onderhandelen bood het bestuur aan om de speciale groepen op De Torteltuin toch te handhaven, op voorwaarde dat de kosten maximaal € 60.000 zouden bedragen. Later werd dat bedrag verhoogd naar € 75.000, maar ook dat was nog niet genoeg om de groep te kunnen behouden, gaf de directeur aan.

Alternatief plan

De ouders verweten het bestuur van het Almeerse samenwerkingsverband en de lokale wethouder dat er besluiten werden genomen zonder inspraak van ouders. Het bestuur stelde daarop voor dat de ouders zelf een alternatief plan zouden schrijven. Samen met de schooldirecteur gingen de ouders aan de slag en lieten ze voorrekenen hoeveel geld er theoretisch beschikbaar zou zijn voor het handhaven van de integratiegroepen. Theoretisch was voor kinderen met ernstige beperkingen tot2014  ruim m17.000 euro extra per scholjaar beschikbaar voor odnersteuning. Dat geld is nog altijd becshikbaar binnensamenwerkingsverbanden van scholen. Ouders stelden met de schooldirecteur een alternatief plan op dat voor veel minder geld per leerling toch goed werkbaar zou zijn.

Plan ouders afgewezen

Aanvankelijk kregen ouders te horen dat hun plan was aanvaard. Na zeven maanden soebatten leek het pleit beslecht. de directeur van het Samenwerkingsverband zei dat het plan van ouders goed was. Het bestuur van de Almeerse scholen (en de wethouder van onderwijs) echter wezen het plan van ouders af: ze hielden vast aan het besluit de integratieklassen op te heffen. Het oude argument werd gebruikt: de integratieklas was "achterhaald", niet passend in passend onderwijs, vindt het bestuur en de wethouder. Het geld dat voor ondersteuning van leerlingen met een ernstige beperking beschikbaar is, verdampt in "algemene kwaliteitsverbetering" voor alle Almeerse leerlingen.

Alle ouders werd inidvidueel gevraagd hun kinderen met een beperking individueel te laten beoordelen. Alle ouders accepteerden de procedure met als gevolg dat ze vrijwel allemaal naar speciaal onderwijs zijn verwezen. Twee ouders bleven zich verzetten. Ze hielden vol dat de integratiergroep jarenlang goed functioneerde en buitengewoon 'passend' was voor hun kinderen. De onderwijsconsulent steunde hen in dit pleidooi. Compicerende factor in het overleg met schoolbestuur was het besluit dat de Torteltuin wegens teruglopend leerlingtal zou moeten fuseren met een andere basisschool. De ouders van leerlingen zonder beperking kregen allemaal bericht dat hun kinderen over zouden gaan naar de nieuwe fusieschool. De ouders van de kinderen met handicap kregen geen enkel fusienieuws, maar slechts het bericht dat hun kinderen weg zouden moeten gaan. Bij een laatste bemiddelinsgesprek van twee ouders, gesteund door de onderwijsconsulent. weigerde het schoolbestuur te komen praten.

Twee ouders spanden een kort geding aan en dreigden met  een procedure bij de Geschillencommissie Passend Onderwijs. Onder druk van de rechter werd tijdens de zitting een compromis gesloten. De kinderen van deze twee ouders mogen in september 2016 over naar een andere gewone basisschool waar ze nog een half jaar extra ondersteuning in de klas krijgen. Het schoolbestuur weigert daarna nog financieel bij te dragen. De integratiegroepen zijn verder overal in Almere opgeheven.