Onderzoek over recht op onderwijs voor mensen met een verstandelijke beperking

Onderzoek over recht op onderwijs voor mensen met een verstandelijke beperking

Het College voor de Rechten van de Mens (hierna: het College) heeft een verkennend onderzoek uit laten voeren naar de situatie van mensen met een ernstige verstandelijke beperking in Nederland. In dit onderzoek wordt onder andere gekeken naar het recht op onderwijs en welke randvoorwaarden nodig zijn om onderwijs te realiseren. Het College stelt vast dat het zorg- en onderwijsdomein op dit moment teveel gescheiden zijn en onderwijs vaak op voorhand wordt uitgesloten. Goede informatie voor naasten over onderwijs- en ontwikkelingsmogelijkheden is niet altijd aanwezig.

Het recht op onderwijs

Ieder persoon met of zonder een handicap heeft recht op onderwijs. Dit recht moet zonder discriminatie en op basis van gelijke kansen tot uitvoering komen. Het College stelt dat uit casestudies en gesprekken met experts blijkt dat de invulling van dit recht afhankelijk is van de ontwikkelingsleeftijd van een persoon met een ernstige verstandelijke beperking en de aard van een eventuele bijkomende beperking. Hieruit volgt welke vormen van onderwijs mogelijk zijn. In een onderwijs- of ontwikkelplan worden doelen vastgesteld en de stappen beschreven om daar te komen.

Randvoorwaarden

Onderwijs voor personen met een ernstige verstandelijke beperking is maatwerk. Het onderzoek noemt een aantal randvoorwaarden waaraan voldaan moet worden. Er moet een team met voldoende mankracht en voldoende tijd in de klas zijn om passende zorg te kunnen bieden. Het team moet consciƫntieus en gedisciplineerd handelen. Ook zijn de juiste hulpmiddelen en passende medicatie essentieel. Deze voorwaarden zijn essentieel, maar gezien de tekorten in zorgpersoneel en de gescheiden systemen van zorg en onderwijs, lastig om aan te voldoen.

Niet altijd in een leersituatie

Experts geven aan dat het vaak voorkomt dat kinderen met een verstandelijke beperking om verschillende redenen niet in een leersituatie worden gebracht. Een voorbeeld hiervan is de gemeente die op voorhand een vrijstelling van onderwijs geeft wanneer het kind een medisch dossier heeft. Alle ouders met een kind vanaf drie jaar krijgen een brief dat het tijd is om een school te kiezen. Ouders van een kind met een verstandelijke beperking ontvangen deze brief vaak niet, omdat dit als kwetsend kan worden ervaren. Hierdoor wordt onderwijs op voorhand uitgesloten, terwijl onderwijs best mogelijk zou kunnen zijn in aangepaste vorm. Het onderzoek benadrukt dan ook het belang van goede informatievoorziening voor ouders in welke mogelijkheden er zijn.

Lees het hele onderzoek op de website van het College voor de Rechten van de Mens.