Falend ROC negeert leerling met beperking

Een welverdiend diploma na een dramatische leerroute

Nadia is geslaagd voor MBO 4, bedrijfsadministratie. Een glansrijke prestatie voor iemand met een beperking. Nadia en haar praktijkopleider van het accountantskantoor zijn er trots op. Tegelijkertijd is Nadia diep gekwetst door de tegenwerking die ze ondervond op de het mbo. Ze kreeg voortdurend te horen dat mbo 4 voor haar niet haalbaar was, de school stuurde haar exit brieven en schreef haar uit, en weigerde Nadia deel te laten nemen aan de diploma-ceremonie.

Het verhaal van Nadia laat zien hoe moeizaam de deelname aan het middelbaar beroepsonderwijs kanFoto Nadia zijn als een student een beperking heeft. Nadia is een ‘stapelaar’ vanuit het voortgezet speciaal onderwijs (VSO). Ze had een indicatie voor cluster 2 onderwijs voor leerlingen met taal/spraak problemen. Na het vso haalde ze eerst het mbo 1 niveau van de opleiding tot kapper. Vervolgens haalde ze mbo 2 Handel en daarna in twee jaar de mbo opleiding Financieel medewerker. Gedurende de eerste twee jaren kreeg zij ondersteuning van een ambulant begeleider vanuit haar oude vso-school.

Toen ze door wilde stromen naar mbo 3, zei de ambulant begeleider te stoppen met de begeleiding. Het is onduidelijk of er nog budget was voor begeleiding op dat moment. Tegen Nadia zei de begeleidster dat ze stopte, omdat ze dacht dat Nadia niet in staat zou zijn om niveau 3 te halen.

Op eigen kracht

Die mededeling en de reden van het stopzetten, zijn een grote klap voor Nadia. Bijna depressief, maar met de aanmoediging van haar sterke tante en moeder, besluit ze niet op te geven. Ze begint aan het nieuwe leerjaar en behaalt helemaal op eigen kracht haar mbo 3 diploma. Geïnspireerd door haar leraar rekenen, vat ze het plan op om bedrijfsadministratie te gaan doen, dit keer op MBO 4 niveau.

Tegenwerking

Daar begint echt de tegenwerking van het ROC. Voor de zomervakantie moest Nadia een aantal keren het ziekenhuis bezoeken en daardoor miste ze enkele toetsen. Voor het ROC vormt dit de aanleiding om haar zonder overleg terug te plaatsen in een nieuwe instroomklas. Na protest mag ze toch terug naar de oude klas. Nadia vindt daarna een stageplek en trekt zelf aan de bel op haar opleiding omdat daar de begeleiding te wensen overlaat. Als haar stagebegeleider van de opleiding haar eind november vertelt dat de stage stopt, wil het ROC haar uitschrijven als leerling. Het docententeam denkt niet dat zij de capaciteiten heeft om de opleiding af te ronden met een diploma. Zij ontvangt meerdere brieven waarin haar wordt meegedeeld dat zij wordt uitgeschreven. Het ROC geeft als argument, behalve dat haar stage is afgebroken, dat Nadia niet in staat is om een rekentoets te halen.

Ondersteuning door Stages in Zuid

Nadia gaat toch op zoek naar een nieuwe stageplaats en krijgt daarbij hulp van een project om leerlingen uit het mbo te helpen bij stageproblematiek, Stages in Zuid (SIZ). Daar wordt geconstateerd dat Nadia soms moeite heeft om duidelijk te spreken. Alhoewel Nadia zelf denkt dat ze een taalachterstand heeft, blijkt na onderzoek dat er sprake is van een Taalontwikkelingsstoornis (TOS), hetgeen zich uit in taalproblemen en een slechte zinsopbouw. Er is sprake van een gehoorbeschadiging bij Nadia. Doordat ze moeite heeft met informatieverwerking, heeft ze meer uitleg nodig.

Rechten van mensen met een beperking

De medewerkers van het project schrijven naar het ROC en wijzen erop dat Nadia een beperking heeft en dat zij daarom recht heeft op aanpassingen. Dat levert geen extra inzet en begeleiding op. Als een 2e stage door een samenloop van omstandigheden niet lukt heeft Nadia alle schijn tegen. Het ROC blijft brieven sturen aan Nadia waarin staat dat ze wordt uitgeschreven en weigert haar daarna nog een lesprogramma te bieden. Het ROC weigert ook begeleiding te geven bij het zoeken naar een andere stageplek en willen haar ook niet ondersteunen wanneer ze zelf een stageplaats zou vinden. Het geharrewar eindigt in een nieuwe brief in juli 2015 waarin Nadia opnieuw wordt aangezegd dat ze is uitgeschreven als leerling bij het ROC. Haar wereld stort in.

Goede begeleiding werkgever

Het project SIZ vindt dat Nadia onterecht wordt uitgesloten bij het ROC. Ze helpen haar aan een werkervaringsplek in een rustig team bij een accountantskantoor dat een erkend leerbedrijf is. Daar krijgt ze de tijd om zich de werkzaamheden eigen te maken. Zo maakt ze aantekeningen om de instructies niet te vergeten, daardoor hoeft ze niet steeds opnieuw vragen te stellen. Haar begeleider is heel betrokken en neemt het werk achteraf met Nadia door. Hij is erg te spreken over Nadia. “Ze is heel leergierig en ze pakt dingen snel op”, zegt hij waarderend. “Het lukt haar om zelfstandig de taken uit te voeren die horen bij de mbo 4 opleiding Bedrijfsadministrateur”.

Op de vraag over hoe hij omging met haar beperking, zegt hij: “Het is aan mij om de werkprocessen op zo’n manier uit te leggen dat zij het begrijpt. De vraag is niet of een leerling het goed heeft begrepen maar of ik het goed heb uitgelegd. Dat is mijn taak als haar begeleider.” Ook geeft hij aan dat hij diep getroffen was door het uitblijven van enige ondersteuning vanuit het ROC en zegt veel respect te hebben voor Nadia dat ze desondanks door is gegaan.

Klacht dwingt tot actie

Nadia kreeg hulp van een advocaat en die diende een klacht in bij het ROC over de vele uitschrijvin-gen en uitblijven van ondersteuning. Die werd in eerste instantie ongegrond verklaard door de klachtcommissie, maar in het daaropvolgende besluit werd zij toch in haar gelijk gesteld. Nadia had ondertussen ook een klacht ingediend bij het College van de Rechten van de Mens. Deze klacht werd aangehouden nadat het ROC besloot om Nadia toch de kans te geven af te studeren. Het ROC deed dat aanbod niet rechtstreeks aan Nadia, maar – heel opmerkelijk – als onderdeel van hun verweer bij het College voor de Rechten van de Mens.

ROC leert niet van fouten

Nadia greep die kans met beide handen aan. Ze moest keihard aan de slag om het stageverslag binnen twee weken in te leveren en kreeg een goede stagebeoordeling. Daarna moest ze nog snel een onderdeel van rekenen zien te halen en kreeg een paar lessen om haar kennis van rekenen op te frissen. Tot overmaat van ramp bleek een ruimte niet beschikbaar te zijn en moest ze de toets afleggen aan een tafel in een hoek van het drukbezochte docentenverblijf waar iedereen in - en uitliep.

Nadia zou haar diploma apart uitgereikt krijgen en niet meedoen met de gewone diploma ceremo-nie. Toen haar praktijkopleider van het accountantskantoor dat hoorde, nam hij contact op met het ROC en zorgde ervoor dat Nadia gewoon met de andere leerlingen op feestelijke wijze werd gedi-plomeerd. De praktijkopleider is zo ontzet over de houding van het ROC dat hij geen stagiaires meer wil van die instelling.

Bijkomen

Alles bij elkaar is het een zeer intensieve en zware periode geweest die bijna een jaar heeft geduurd. Nadia moet nu bijkomen van de vele obstakels, stress en vernederingen. Haar grootste verdriet is dat zo weinig mensen geïnteresseerd waren in wat er met haar gebeurde. Zij hoopt haar leven weer op te kunnen pakken en een werkomgeving te vinden, waarin zij haar leergierigheid en kwaliteiten in kan zetten. Zodat ze weer positief verder kan met haar toekomst.