Ouders krijgen gelijk bij GPO, maar kinderen blijven thuiszitters

Chris en Joost horen bij de weinige ouders die een conflict over wat passend onderwijs is voor hun kinderen voorlegden aan de Geschillencommissie Passend Onderwijs. Ze wonnen, in die zin dat de school met wie ze als ouders een conflict hadden over het ontwikkelingsprofiel OPP van hun zonen, de opdracht kreeg een nieuw plan te maken en daarbij overleg te voeren met de ouders. De overwinning leverde nog weinig tastbaars op. De uitspraak van de Geschillencommissie dateert van 20 februari 2015. Het schoolbestuur stelde geen nieuw OPP op. De jongens voor wie de ouders naar de GPO gingen krijgen nu al een jaar thuis aan de keukentafel les. De ouders voelen zich bedreigd en belasterd en bereiden een aantal rechtszaken voor tegen het Samenwerkingsverband van scholen en de gemeentelijke overheid.

Ouders voeren gezamelijke strijd

Chris en Joost voerden hun strijd met enkele andere ouders van wie de kinderen een vorm van autisme hebben. Chris: “In onze regio is niets voor deze kinderen. Het regulier onderwijs kan niets bieden; het speciaal onderwijs evenmin. Ik heb begrepen dat vanuit onze regio z’n 50 van deze leerlingen ofwel thuiszitten ofwel ver buiten de regio naar school moeten.” De zoon van Chris zat tot de zomervakantie van 2014 vorig jaar in een speciale aparte groep, in een apart gebouwtje, samen met nog 14 andere leerlingen die op het regulier voortgezet onderwijs vastliepen vanwege hun beperking (bij de de meesten een vorm van autisme). De reguliere middelbare scholen konden of wilden hun manier van lesgeven niet aan hen aanpassen. De aparte “autistenklas” hoorde formeel bij een reguliere middelbare school. Volgens de ouders van de leerlingen functioneerde deze aparte klas goed. Het was rustig genoeg en ze konden vakken op hun niveau volgen.

Autistenklas moest dicht

In 2013 kwam het bericht dat de groep dicht zou gaan. De Inspectie vond de kwaliteit onder de maat. De ouders vermoedden dat geld de overheersende rol speelde: het schoolbestuur vond de speciale klas te duur. Alle leerlingen uit de klas werden verwezen naar een speciale school voor kinderen met een “gedragsprobleem”. Drie ouderparen gingen gezamenlijk in gesprek op die school voor hun drie zonen, maar stuitten op grote problemen. De school was volgens hen te druk en met een overmaat aan prikkels, zoveel als op de reguliere middelbare school waar ze waren uitgevallen. Behalve dat bezwaar bleek dat de school is ingericht op leerlingen met een laag IQ. Lessen waren hooguit op VMBO tl niveau en dan alleen nog in sociale vakken terwijl hun kinderen juist techniek en natuurkunde vakken wilden volgen op minimaal HAVO niveau. Gesprekken en onderzoeken duurden maanden. De speciale school stelde voor de drie jongens uiteindelijk een ontwikkelingsprofiel (OPP) met als uitstroomprofiel “dagbesteding”. Volgens de drie ouderparen betekende dat hun zonen niet alleen op te laag cognitief niveau les zouden krijgen maar ook niet zouden worden voorbereid op verder beroepsonderwijs.

School dreigt met melding kindermishandeling

De ouders probeerden, vergeefs, dit ontwikkelingsperspectief aan te laten passen. De school ging er niet op in; de wet Passend Onderwijs bepaalt dat de school instemming van ouders noch leerlingen nodig heeft voor het vaststellen van een OPP. De ouders vonden het aanbod van de speciale school zo weinig passend voor hun jongens dat ze besloten hen thuis te houden. Chris: “we hebben zelf docenten ingehuurd. Het heeft 32.000 euro gekost tot nu toe.” De school schreef hen een dreigende brief dat, als hun kinderen niet naar school zouden komen vanaf augustus 2014, er een melding zou worden gedaan bij het Advies en Meldpunt Kindermishandeling (AMK).

Geschillencommissie Passend Onderwijs GPO

De ouders legden de kwestie voor aan de Geschillencommissie Passend Onderwijs GPO. De uitspraak van de GPO bekritiseert het schoolbestuur omdat “…de indruk is ontstaan dat hun zonen niet meer het onderwijsaanbod op hun didactisch niveau zouden krijgen.” Belangrijk is de constatering van de GPO dat instemming van ouders niet is vereist voor een OPP, maar “er moet wel voldoende op overeenstemming gericht overleg aan vooraf gegaan zijn. (Zie Kamerstukken I 2011/12, 33 106, nr. G, p. 43).” Het oordeel van de GPO verklaart de bezwaren van ouders gegrond en adviseert : “het bevoegd gezag om een nieuw ontwikkelingsperspectief voor X, Z en Y op te stellen en daarbij de verplichting van het voeren van op overeenstemming gericht overleg met verzoekers in acht te nemen.” Uitspraken van de Geschillencommissie Passend Onderwijs zijn niet bindend. Ze hebben de status “advies”. Ouders komen er niet veel verder mee. TV programma Zembla besteedde in april 2015 aandacht aan “wanhopige ouders, machtige schoolbestuurders” en vroeg daarin commentaar van de directeur van het samenwerkingsverband over het aanbod dat Chris en de andere ouders voor hun zonen kregen. De directeur verklaart, twee maanden na de uitspraak van de GPO, kortaf dat het aanbod van de school wel passend is.

Niemand kan iets afdwingen

Ouders spreken locale en landelijke politici aan. Gemeente ambtenaren proberen de ouders te helpen, maar kunnen het bestuur van het Samenwerkingsverband niets opleggen. Een Onderwijsconsulent bemiddelde en sluit het dossier af met de woorden dat hij helaas geen oplossing heeft kunnen bewerkstelligen. Ook een onderwijsconsulent kan niets afdwingen. Bij een van gesprekken bij de gemeente komt een eersteklas roddelpraatje op tafel. De docent die ze hebben ingehuurd zou zijn beschuldigd van seksuele wangedrag. Hoe konden ze hun kinderen toevertrouwen aan zo’n man, vroeg een ambtenaar tijdens een gesprek. De ouders bereiden nu twee rechtszaken voor, vertelt Chris: een om de laster over hun docent uit de wereld te helpen (hoewel niemand weet wie de roddel de wereld inbracht) en een om de kosten van thuisonderwijs vergoed te krijgen.